Depresja zimowa – jak ją rozpoznać?

Zimowa depresja wcale nie jest mitem – to jedna z odmian depresji sezonowej, która pojawia się w miesiącach jesienno-zimowych i najprawdopodobniej jest wywoływana przez niedobory światła słonecznego. Wymaga ona specjalistycznego podejścia – stosuje się odpowiednie leki na depresję, lampy antydepresyjne oraz terapię psychologiczną.

Z tekstu dowiesz się:

  • co to jest depresja zimowa,
  • jakie są jej przyczyny,
  • jakie są objawy depresji sezonowej,
  • w jaki sposób się ją leczy.

Depresja sezonowa – zwana także sezonową chorobą afektywną – to schorzenie cechujące się nawracaniem zaburzeń depresyjnych co roku o podobnej porze, a następnie ich remisją. Wyróżnia się dwa rodzaje depresji sezonowej – letnią, spotykaną rzadziej, zazwyczaj w okolicach okołorównikowych, a także depresję zimową, występującą częściej w krajach północnych.

Depresja zimowa, jak sama nazwa wskazuje, ma swoje nawroty w okresach jesienno-zimowych i remisje wiosną oraz latem. Nasilenie objawów jest zazwyczaj łagodne lub umiarkowane, stany ciężkie pojawiają się rzadziej. Pierwszy epizod ujawnia się najczęściej między 20. a 30. rokiem życia, a przebieg choroby łagodnieje wraz z wiekiem. Zdecydowaną większość pacjentów ze zdiagnozowaną zimową depresją stanowią kobiety.

Zimowe załamanie nerwowe – przyczyny

Przyczyny zimowej depresji nie zostały do końca poznane. Najprawdopodobniej schorzenie to ma związek z niedostateczną ilością światła w okresie jesienno-zimowym.

Światło słoneczne, które wpada do organizmu przez siatkówkę oka zmienia się w impulsy nerwowe i biegnie do mózgu, a także szyszynki i podwzgórza. W ten sposób stymuluje ono produkcję hormonów, które wpływają m.in. na nastrój człowieka. Jesienią i zimą niedobór słońca może zaburzać rytm wydzielania hormonów, a także zmieniać stężenie substancji chemicznych w mózgu (dochodzi głównie do niedoboru serotoniny i noradrenaliny), co powoduje typowe dla depresji obniżenie nastroju.

Światło słoneczne reguluje także dobowe procesy czuwania i spoczynku – jego brak może je zaburzać, co również zwiększa ryzyko zaburzeń depresyjnych.

Zimowa depresja – objawy

Główne objawy depresji zimowej to:

  • poczucie braku energii,
  • nadmierna senność,
  • spadek libido,
  • zwiększenie apetytu (zwłaszcza na węglowodany) i związany z tym przyrost masy ciała,
  • obniżenie nastroju,
  • wycofanie społeczne.

Jak pomóc osobie z depresją zimową?

Rozpoznanie depresji zimowej (diagnostyka może obejmować m.in. wywiad lekarski, specjalistyczny test na depresję, również badania laboratoryjne i obrazowe) niesie ze sobą konieczność wprowadzenia odpowiedniej terapii. Zazwyczaj obejmuje ona kilka prowadzonych jednocześnie działań.

  • Lampy antydepresyjne

Główną metodą leczenia zimowej depresji jest tzw. fototerapia, czyli zastosowanie lamp na depresję. Naświetlania są prowadzone przeważnie w godzinach porannych, od razu po przebudzeniu, zazwyczaj przez około pół godziny. Natężenie światła powinno wynosić więcej 2500 luksów. Terapia powinna trwać co najmniej 14 dni, choć bywa i tak, że prowadzona jest codziennie, przez cały okres zimowy, aż do wiosny.

  • Terapia psychologiczna

Terapia psychologiczna jest ważnym elementem leczenia zimowej depresji. Pozwala ona zrozumieć pacjentowi, co dzieje się z jego emocjami, uczuciami i ciałem. Zajęcia z psychologiem, sesje indywidualne i/lub grupowe, czasami odpowiednia terapia zajęciowa łagodzą objawy depresji zimowej, pozwalają się zrelaksować, rozwiać wątpliwości i obawy. Psycholog może również pomóc w zmodyfikowaniu trybu życia czy nawyków.

  • Leki na depresję

Leki na depresję zimową są rzadziej stosowaną metodą leczenia, choć skuteczność w tym zakresie wykazują m.in. fluoksetyna oraz sertralina. Na pełne efekty ich stosowania trzeba jednak czekać nawet do 8 tygodni, a poza tym – jak każde środki farmakologiczne – mogą wywoływać działanie niepożądane. Dlatego częściej korzysta się zarówno z fototerapii, jak i terapii psychologicznej.

Dodaj komentarz